Tìm hiểu chung về sợi bún

bún

Trong ẩm thực châu Á, bún là loại thực phẩm dạng sợi tròn, trắng mềm, được làm từ tinh bột gạo tẻ, tạo sợi qua khuôn và được luộc chín trong nước sôi. Là một nguyên liệu, thành phần chủ yếu để chế biến nhiều món ăn mà tên món ăn thường có chữ bún ở đầu, đây là một trong những loại thực phẩm phổ biến nhất trong cả nước, chỉ xếp sau các món ăn dạng cơm, phở.

Nguồn gốc ra đời tên gọi của bún

Bún là một từ thuần Việt, chữ Nôm viết là ?. Phần bên trái là chữ mễ (米) nghĩa là gạo, phần bên phải là chữ bốn (?) để đọc ra âm bún. Đây là thức ăn tinh bột phổ biến thứ ba tại nước ta, chỉ xếp sau các món ăn dạng cơm, phở.

Về cơ bản người Hoa có hai loại “thức ăn sợi” là miến điều (麵條) và mễ phấn (米粉). Miến điều tiếng Việt ta dịch là mì, nghĩa là các loại sợi làm bằng bột mì. Mễ phấn là tên gọi chung tất cả các loại sợi làm bằng bột gạo tẻ hay nói cách khác bao gồm phở, bún, hủ tiếu, mì Quảng, bánh hỏi, bánh đa (cua).

Miền Bắc Trung Quốc ăn bột mì nhiều nên dùng miến điều là chính, miền Nam Trung Quốc giống ta ăn nhiều gạo hơn nên mới có mễ phấn. Bún là mễ phấn sợi nhỏ, phổ biến ở các nước Đông Nam Á hơn là Trung Quốc.

Tiếng Hán gọi là Quế Lâm mễ phấn (Quế Lâm là thành phố lớn của Quảng Tây – tỉnh giáp với Đông Bắc Việt Nam).

Tiếng Anh gọi là rice vermicelli để phân biệt với rice noodles, rice là gạo còn vermicelli là một loại pasta có sợi rất nhỏ.

Kết quả hình ảnh cho rice vermicelli

Phân biệt sợi bún và sợi phở

Từ Bắc chí Nam, ở đâu vùng nào cũng đều gọi là bún. Tuy cùng làm từ bột gạo tẻ nhưng chúng có một số đặc điểm khác nhau như sau:

Thứ nhất, rõ ràng nhất về mặt hình thức, bún sợi nhỏ, tiết diện tròn, màu trắng tinh, phở sợi to, dẹt, tiết diện hình chữ nhật, màu trắng đục.

Thứ hai, bột gạo làm bún sau khi đẩy qua lỗ nhỏ thành sợi được thả ngay vào nồi nước sôi luộc khoảng một phút còn phở thì phải hấp, tráng như bánh cuốn rồi mới cắt sợi.

Thứ ba, bột bún phải được lên men còn bột phở xay ra phải nấu ngay cho khỏi chua.

Kết quả hình ảnh cho rice vermicelli

Nguồn gốc của sợi bún

Người Hán giải thích việc ra đời của mễ phấn có hai giả thuyết. Thứ nhất là vào thời Ngũ Hồ loạn Hoa (304 – 439) chiến tranh liên miên dẫn đến sự rút lui của nhà Tấn về miền Nam Trung Quốc, trên đường vừa chạy giặc vừa phải đảm bảo việc ăn uống, người ta nghĩ ra cách làm. Là món ăn làm từ gạo, đã nấu chín sẵn, khi ăn chỉ việc thả vào nước sôi (kiểu mì ăn liền) mà lại dễ dàng vận chuyển, không rơi vãi như gạo.

Phương án thứ hai được đưa ra là sự di cư của người Hán từ phía Bắc xuống phía Nam mang theo văn hóa làm mì, trong khi miền Nam lại không có lúa mì nên họ thay bằng bột gạo. Do không bảo quản được lâu như mì, tốn gạo, làm lại vất vả nên ngày xưa đây là món ăn cao cấp, bún xào là món đãi khách của nhà quan thời đó.

Quy trình làm bún

Quy trình làm nhìn chung khá cầu kỳ và mất nhiều thì giờ tuy về cơ bản trong mọi làng nghề, mọi gia đình làm thủ công đều có cách thức tương tự:

Chọn gạo

Gạo tẻ được lựa chọn kỹ càng để lấy gạo dẻo cơm, thường là gạo mùa.

Ngâm gạo

Gạo được vo, đãi sạch và đem ngâm nước qua đêm. Sau đó đưa gạo đã ngâm vào máy xay nhuyễn cùng với nước để tạo thành bột gạo dẻo, nhão. Bột lại được ủ và chắt bỏ nước chua, rồi đưa lên bàn ép, xắt thành quả bột to cỡ bắp chân người lớn.

Các quả bột lại tiếp tục được nhào, trộn trong nước sạch thành dung dịch lỏng rồi đưa qua màn lọc sạch sạn, bụi tấm để tạo thành tinh bột gạo.

Tạo sợi

Tinh bột gạo được cho vào khuôn bún. Khuôn thường làm bằng chất liệu dạng ống dài, phía đầu khuôn có một miếng kim loại đục các lỗ tròn.

Công đoạn vắt bún thường được thực hiện bằng tay hoặc dùng cánh tay đòn để nén bột trong khuôn qua các lỗ. Bột chảy đều qua các lỗ khi khuôn bị vặn, nén, tạo thành sợi, rơi xuống nồi nước sôi đặt sẵn dưới khuôn. Sợi bún được luộc trong nồi nước sôi khoảng vài ba phút sẽ chín, và được vớt sang tráng nhanh trong nồi nước sạch, nguội để sợi không bị bết dính vào nhau.

Đóng gói

Cuối cùng là công đoạn vớt sợi trong nồi nước tráng và dùng tay vắt thành con, lá, hoặc bún rối. Thành phẩm được đặt trên các thúng tre có lót sẵn lá chuối, hong khô và ủ trước khi đem ra chợ bán.

Hiện nay bún đã được sản xuất bằng máy, giúp làm tăng sản lượng, rút ngắn thời gian.

|Tìm hiểu về các loại phụ gia trong sản xuất bún tươi

Các loại bún

Bún rối

Đây là loại bún sau khi được vớt ra khỏi nồi nước tráng, được để trong thúng một cách tương đối lộn xộn không có hình thù khối rõ rệt. Nó tương đối phổ biến và thích hợp cho nhiều món ăn, đặc biệt là các món bún nước như bún bò Huế, bún thang, bún riêu v.v.

Kết quả hình ảnh cho rice vermicelli

Bún vắt (hay bún lá)

Các sợi được vắt thành từng dây có đường kính độ 4-5mm, dài cỡ 30–40 cm. Khi ăn, các lá này được cắt thành từng đoạn ngắn. Thích hợp cho một số món bún dạng chấm như bún đậu mắm tôm, bún chả, bún nem v.v.

Bún nắm

Là loại các sợi bún được nắm thành từng bánh nhỏ, bẹt. Ít phổ biến hơn hai loại nói trên.

Nguồn tham khảo: Wikipedia

Bảo quản cho cơ sở sản xuất

Bún bị chua, đổ nhớt là những hiện tượng thường gặp phải khi bảo quản. Những năm về trước, nhà sản xuất thường sử dụng Benzoate (hay còn gọi là mốc Mỹ) để hạn chế tình trạng này. Phụ gia này có tác dụng tương đối, tuy nhiên hàm lượng sử dụng khá cao và có hại cho người dùng nếu bị tích tụ trong thời gian dài.

Vì vậy, dòng sản phẩm bảo quản thay thế cho Benzoate, an toàn và không gây hại cho sức khỏe đang là xu hướng hiện nay. Nắm bắt được nhu cầu vô cùng cần thiết đó, công ty chúng tôi đã cho ra đời dòng bảo quản Nasa R102 Plus.

Nasa R102 plus là dòng bảo quản an toàn, hiệu quả, giúp tiết kiệm được chi phí sản xuất và gia tăng chất lượng bún tươi thành phẩm cho cơ sở sản xuất.

Với thành phần phần chính là các muối hữu cơ, Nasa R102 Plus giúp chống lại sự chua, nhớt trong thời gian bảo quản.

Trong quá trình sản xuất bún, thời gian chờ trong khâu vận chuyển bột lên bồn trung gian và thời gian ép nước chua là những nguyên nhân gây ra việc sợi bún bị chua quá mức. Để khắc phụ tình trạng trên, người ta thường thay đổi công nghệ ép nước chua từ ép thủy lực thành ép ly tâm. Phương pháp này giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo hơn về mặt vệ sinh cho cơ sở sản xuất.

Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng có đủ khả năng về chi phí để đầu tư trang thiết bị ngay từ ban đầu. Do vậy, sử dụng một phụ gia để gia tăng thời gian bảo quản, chống lại sự chua, nhớt là một lựa chọn hoàn hảo cho bất cứ cơ sở nào.

Bạn muốn đăng ký nhận mẫu thử hoăc muốn tư vấn thêm về sản phẩm.

Vui lòng liên hệ Ms Phượng Tiền: 0909.886.527

Email: sale5@luankha.com

CÔNG TY TNHH LUÂN KHA

95 Đường 4B, KP2, P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, TP.HCM

Rất mong sẽ là đối tác đồng hành cùng quý khách hàng !!!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button